Ustawa przywracająca obniżony wiek emerytalny weszła w życie 1 października 2017 r.. Zgodnie z nowymi zapisami, cofnięte zostają obowiązujące przed 2013 r. progi wiekowe. Przepisy przejściowe tej ustawy zawierają ważne rozwiązania dotyczące ochrony przedemerytalnej pracowników.

Nowy wiek emerytalny

Zmiana w zakresie wieku emerytalnego zakłada jego obniżenie poprzez wskazanie ustawowego minimalnego wieku uprawniającego do nabycia prawa do emerytury. Od 1 października br. wiek emerytalny dla kobiet wynosi 60 lat, a dla mężczyzn 65 lat.  Decyzja o przejściu na emeryturę wraz z osiągnięciem powyższego wieku jest prawem, a nie obowiązkiem. Pracownik, który osiągnął wiek emerytalny, może wybrać status emeryta lub zachować, mimo nabycia prawa do emerytury, status pracowniczy. Wybór w tym zakresie winien uwzględniać sytuację zdrowotną, zawodową i oczekiwania konkretnej osoby co do wysokości emerytury.

Wysokość świadczenia

Wysokość świadczenia stanowi równowartość kwoty składek na ubezpieczenie emerytalne podzielona przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego. Przy czym wiek ubezpieczonego w dniu przejścia na emeryturę wyraża się w ukończonych latach i miesiącach, a średnie dalsze trwanie życia ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet oraz wyraża się w miesiącach. Tablice trwania życia ustala corocznie Prezes Głównego Urzędu Statystycznego.

Zawieszenie prawa do świadczeń

W ustawie emerytalnej przyjęto, że zawieszeniu i zmniejszeniu nie podlegają emerytury osób, które ukończyły 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni), chyba że kontynuują one zatrudnienie bez rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywali pracę bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Oznacza to, że zawieszenie prawa do świadczenia trwa od chwili nabycia prawa do emerytury do dnia rozwiązania stosunku pracy. Tak więc żeby otrzymać wypłatę emerytury trzeba rozwiązać wszystkie stosunki pracy.

Zatrudnienie a pobieranie emerytury

Po przyznaniu emerytury, emeryt może ponownie podjąć zatrudnienie (np. umowa o pracę, zlecenie, agencyjna, o dzieło, o świadczenie usług i in.) lub prowadzić pozarolniczą działalność gospodarczą (jak też współpracować przy jej wykonywaniu). Tym samym niezależnie od wysokości przychodu jaki osiąga emeryt jego emerytura nie będzie zmniejszana ani zawieszana.

Gwarantowana emerytura minimalna

Od 1 marca 2017 r. emerytura minimalna została zwiększona do kwoty 1000 zł brutto. Otrzyma ją każda kobieta, która posiada 20-letni staż pracy oraz każdy mężczyzna z 25-letnim stażem pracy.

Ochrona przedemerytalna

Pracownik podlega ochronie przed wypowiedzeniem, kiedy brakuje mu 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.

Wskutek nowelizacji ustawy taka ochrona będzie zagwarantowana i dopasowana do obniżonego wieku emerytalnego. Obecnie ochrona przedemerytalna przysługuje trzem grupom osób.

I. Co do zasady ochrona przed wypowiedzeniem rozpoczyna się  na 4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego- dla pracownic po ukończeniu 56 lat, a dla pracowników 61 r. życia.

II. stanowią osoby, które uzyskały ochronę przedemerytalną na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 października 2017 r. Osoby te utrzymają ochronę nabytą do czasu ukończenia podwyższonego wieku emerytalnego.

III. dotyczy osób, które nie weszły jeszcze w ochronę przedemerytalną w związku z podwyższonym wiekiem emerytalnym, ale zostałyby objęte ochroną przed 1 października 2017 r., gdyby wiek ten nie został podwyższony.

Wyjątki

W czasie obowiązywania ochrony przedemerytalnej nie można  wypowiedzieć umowy o pracę, jednak przepisy nie ustanawiają zakazu jej rozwiązania. Pracodawca może rozwiązać umowę  w trybie dyscyplinarnym. Umowa może zostać rozwiązana przez pracownika albo na mocy porozumienia stron. W przypadku umów terminowych upływ czasu, na który umowa została nawiązana powoduje wygaśnięcie umowy.

Poza tym ochrona przedemerytalna nie ma zastosowania w razie przyznania pracownikowi prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy albo ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.